9. Sınıf Kimya 2023-2024 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Çözümleri
Aşağıda 9. sınıf Kimya dersi 2023-2024 1. Dönem 1. Yazılı için gerçek MEB ortak yazılı sorularının adım adım çözümleri yer alır. Toplam 21 soru. Her çözüm; soruyu anlama, plan, uygulama ve "bu tip nasıl çözülür" bölümleriyle hazırlanmıştır.
Bu yazılıyı uygulamada çöz →Sorular ve Çözümleri
Soru 1 — Kimyanın tarihi — İslam dünyasında kimya (Cabir bin Hayyan)
Soru: Yani şunu soruyor: Metinde anlatılan Cabir bin Hayyan'ın kimya bilimine yaptığı katkılardan ikisini yaz. Tür: kısa yanıt / bilgi hatırlama (tarih-bağlamlı).
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Metni tara — üç somut katkı var. - Katkı 1: Kral suyunu (HNO3 + HCl karışımı) elde etmiş → altın ve platin gibi asillere dayanıklı metalleri bu asitle çözmeyi başarmış. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 2 — Kimya ve endüstri — tarım kimyası / gübre üretimi
Soru: Yani şunu soruyor: Topraktaki eksik mineralleri tamamlamak için bitkiye gerekli elementleri içeren katkı maddelerini üreten endüstriyel alanın adını yaz. Tür: kimya-endüstri ilişkisi / kavram tanımlama.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Metni analiz et — 'toprağa verilen katkı maddeleri + bitkinin büyümesi için gerekli elementler' = gübre tanımıdır. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 3 — Element sembolleri ve Türkçe adları — periyodik tablo
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen element sembollerini Türkçe adlarına eşleştir. Semboller: He, P, Na, S, Al. Tür: element sembol-ad eşleştirme / ezber.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Her sembolü çöz — sembolün kökeni ve Türkçe adı: - He → Helyum (Yunanca 'helios' = Güneş; 18. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 4 — Bileşiklerin Adlandırılması / Yaygın Adlar
Soru: Yani şunu soruyor: NaCl ve CaCO3 bileşiklerinin günlük hayatta kullanılan yaygın (halk arasındaki) adlarını yaz. Soru TÜRÜ: kimyasal formül → yaygın ad eşleştirme.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (NaCl analizi): Na⁺ sodyum iyonu + Cl⁻ klorür iyonu → sodyum klorür. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 5 — Kimya Laboratuvarı Güvenliği / GHS Tehlike Sembolleri
Soru: Yani şunu soruyor: Görseldeki kırmızı elmas şeklindeki GHS tehlike piktogramının (aşındırıcı sembolü) anlamını açıkla. Soru TÜRÜ: laboratuvar güvenlik sembolü tanıma ve açıklama.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (sembolü tanı): Kırmızı baklava biçimli çerçeve = tehlike. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 6 — Kimya ve Çevre / Ağır Metal Kirliliği
Soru: Yani şunu soruyor: İnsan sağlığına ve çevreye zararlı etkileri olan ağır metallerden herhangi ikisini yaz. Soru TÜRÜ: açık uçlu bilgi yoklama (serbest yanıt, kabul edilebilir cevaplar listesi var).
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Ağır metallerin tanımını hatırla — yüksek atom kütleli, canlı dokularda birikip toksik etki yapan metaller. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 7 — Kimya Laboratuvarı Malzemeleri ve Güvenliği
Soru: Yani şunu soruyor: Görselde mor sıvı içeren, geniş ağızlı, silindirik cam kap gösterilmiş; yüksek sıcaklıklara dayanabilen, çözelti hazırlama, ısıtma ve kristallendirme işlemlerinde kullanılan camdan yapılmış kimya laboratuvarı malzemesinin adını yaz. Soru TÜRÜ: laboratuvar malzemesi tanıma.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (görseli tanı): Silindirik, geniş ve düz ağızlı, boynu yok, içi mor sıvı → beher (beaker). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 8 — İzoton, İzobar, İzoelektronik (Atom Yapısı)
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen iyonlar ve atomların eksik proton/elektron/nötron sayılarını bulup tabloyu tamamla. Sonra hangilerinin izoton (aynı nötron), izobar (aynı kütle numarası) ve izoelektronik (aynı elektron sayısı) olduğunu belirle.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Tabloyu tamamla Mg²⁺: Z=12, e⁻=12-2=10, N=24-12=12, A=24 Ca²⁺: Z=20, e⁻=20-2=18, N=40-20=20, A=40 F⁻: Z=9, e⁻=9+1=10, N=19-9=10, A=19 Ar: Z=18, e⁻=18, N …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 9 — Atom Modelleri — Rutherford Atom Modeli Varsayımları
Soru: Yani şunu soruyor: Rutherford atom modelini gösteren şekle bakarak bu modelin iki VARSAYIMINI yaz. Tür: Görselden çıkarım / açık uçlu.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Görselde merkezdeki küçük pembe küreye bak → çekirdek, tüm (+) yükler burada toplanmış. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 10 — Atom Yapısı — Proton, Elektron, Nötron Sayısı ve Kütle Numarası; İyonlar
Soru: Yani şunu soruyor: Tablodaki boşlukları doldur — iyon/atom türlerine ait proton, elektron, nötron sayısı ve kütle numarasını hesapla. Tür: İyon/atom yapısı hesaplama / tablo doldurma.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Mg²⁺ (Z=12, A=24): N = A – Z = 24 – 12 = 12 Mg²⁺ (+2 iyon) → 2 elektron verilmiş → e = 12 – 2 = 10 Sonuç: elektron=10, nötron=12 Adım 2 — Ca²⁺ (e=18, N …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 11 — Kimyanın tarihi — İslam dünyasında kimya (Cabir bin Hayyan)
Soru: Yani şunu soruyor: Cabir bin Hayyan'ın kimya bilimine katkılarından ikisini yaz. (araa554fafe1 ile aynı soru metni — farklı okul/sınıf baskısı.) Tür: kısa yanıt / metin tabanlı bilgi.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Üç katkıyı metinden çıkar (aynı metin): - Kral suyunu elde etmiş. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 12 — Element sembolleri ve Türkçe adları — periyodik tablo
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen element sembollerinin Türkçe adlarını yaz. Semboller: H, Ca, Li, F, O. Tür: element sembol-ad eşleştirme.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Her sembolü çöz: - H → Hidrojen (Yunanca 'hydor' = su + 'genes' = oluşturan; evrenin en hafif elementi) - Ca → Kalsiyum (Latince 'calx' = kireç; alkali …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 13 — Kimya ve Çevre / Ağır Metal Kirliliği
Soru: Yani şunu soruyor: İnsan sağlığına ve çevreye zararlı etkileri olan ağır metallerden herhangi birini yaz. Soru TÜRÜ: açık uçlu bilgi yoklama (tek cevap yeterli, birden fazla kabul edilebilir).
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Ağır metal = yüksek yoğunluklu (>5 g/cm³), canlı dokularda birikim yapan, toksik metal. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 14 — Kimya Laboratuvarı Malzemeleri ve Güvenliği
Soru: Yani şunu soruyor: Görselde bir tüp rafında renkli sıvı içeren ince uzun cam tüpler gösterilmiş; 100°C sıcaklığa dayanabilen, camdan yapılmış, kimya laboratuvarlarında sıklıkla kullanılan bu deney malzemesinin adını yaz. Soru TÜRÜ: laboratuvar malzemesi tanıma.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (görseli tanı): Raf üzerinde dizili, ince ve uzun, alt ucu kapalı cam tüpler → deney tüpü. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 15 — Atom Yapısı — İyon Oluşumu, Proton ve Elektron Sayısı İlişkisi
Soru: Yani şunu soruyor: Tablodaki boşlukları doldur — iyon/atom türlerine ait elektron sayısını (Mg²⁺, F⁻, Ar, Na⁺) ve proton sayısını (Ca²⁺, Na⁺) hesapla. Tür: İyon/atom yapısı hesaplama / tablo doldurma (sadeleştirilmiş versiyon, iki sütun: proton ve elektron).
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Mg²⁺ (Z=12, +2 iyon): e = Z – 2 = 12 – 2 = 10 Adım 2 — Ca²⁺ (e=18, +2 iyon): Z = e + 2 = 18 + 2 = 20 Adım 3 — F⁻ (Z=9, –1 iyon): e = Z + 1 = 9 + 1 = 10 …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 16 — Kimya Bilimine Giriş — Kimyanın Alt Disiplinleri
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen proje başlıklarının kimyanın hangi disiplinleri (alt dalları) ile ilgili olduğunu yaz. Bu bir 'kimyanın alt dallarını eşleştirme' (kavramsal kimya) sorusudur — ancak çözüm için eşleştirilecek proje başlıklarının (a, b, c) görünmesi gerekir.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Önce başlıkların anahtar kelimesine bak. NEDEN: Her alt dalın bir imzası vardır. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 17 — Kimyanın önemi — çevre, insan ve ekonomiye katkıları
Soru: Yani şunu soruyor: Kimya projeleri çevre, insan ve ekonomiye nasıl katkı sağlar — bunlardan ikisini yaz. Tür: açık uçlu / kavramsal gerekçelendirme.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Üç alan için somut katkı örnekleri üret: - Çevre: Kimyasal atık arıtma projeleri su kirliliğini azaltır; biyobozunur polimer projeleri plastik kirliliğini düşürür. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 18 — Element sembolleri ve Türkçe adları — periyodik tablo
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen element sembollerinin Türkçe adlarını yaz. Semboller: P, K, Li, Mg, Ne. Tür: element sembol-ad eşleştirme.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Her sembolü çöz: - P → Fosfor (ametal; kibrit başı, gübre yapımında önemli) - K → Potasyum (alkali metal; Latince 'kalium' → K sembolü oradan; bitki gel …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 19 — Bileşiklerin Adlandırılması / Yaygın Adlar
Soru: Yani şunu soruyor: CH3COOH ve Ca(OH)2 bileşiklerinin günlük hayatta bilinen yaygın adlarını yaz. Soru TÜRÜ: kimyasal formül → yaygın ad eşleştirme.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (CH3COOH): Asetik asit (etanoik asit) sistematik adıdır. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 20 — Kimya Laboratuvarı Malzemeleri ve Güvenliği
Soru: Yani şunu soruyor: Görselde balonlu flask (erlen veya yuvarlak dip balon) gösterilmiş; çözeltilerin hazırlanması, saklanması, ısıtma ve kaynatma gibi işlemlerde kullanılan, camdan yapılmış kimya laboratuvarı malzemesinin adını yaz. Soru TÜRÜ: laboratuvar malzemesi tanıma.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 (görseli tanı): Cam malzeme; tabanı yuvarlak, boynu uzun, içinde yeşil çözelti → yuvarlak dip balon (balonlu şişe). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 21 — Atom Modelleri — Dalton ve Rutherford Modelleri Karşılaştırması
Soru: Yani şunu soruyor: Tablodaki Dalton atom modeli özelliklerinden hangilerinin Rutherford'un bulguları ışığında YANLIŞ olduğunu iki madde halinde yaz. Tür: Karşılaştırmalı model analizi / açık uçlu.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Rutherford deneyi nedir? Altın folyoya alfa tanecikleri gönderildi; çoğu düz geçti (boşluk), az bir kısmı büyük açıyla saplandı (küçük ama çok yoğun pozitif çekirdek). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Tüm sınıf ve dersler → MEB Yazılı