9. Sınıf Tarih Soruları ve Çözümleri

Aşağıda 9. sınıf Tarih dersi için gerçek MEB ortak yazılı sorularının adım adım çözümleri yer alır. Toplam 18 soru. Her çözüm; soruyu anlama, plan, uygulama ve "bu tip nasıl çözülür" bölümleriyle hazırlanmıştır.

Sorular ve Çözümleri

Soru 1

Soru: 1. Bozkırda Türk Ordusu Bir toplumda askerî organizasyonun şekillenmesinde belirleyici olan temel unsur o toplumun hayat tarzıdır. Konargöçer hayat tarzında insanlar hareketli bir toplum yapısı içinde yetişirlerdi. Askerlik ile sivil hayatın iç içe olduğu konargöçer toplumlarda eli silah tutan herkes savaşa daima hazır durumda bulunurdu. Orta Çağ’da konargöçer toplumların kurdukları askerî organizasyonlara verilebilecek en güzel örnek Türk devlet- lerinin ordularıydı. Türklerin askerî yapıları bozkırlarda oluşup gelişmişti. Ural ve Altay Dağları arasında uzanan bozkır bölgesi büyük atlı kültür dairesinin merkezi olmuş, hayvan besleyen atlı bozkırlıların uygarlığı buradan çevreye ya- yılmıştı. Türk ordusunun önemli bir kısmını süvari birlikleri oluşturuyor ve yaya birliklerine fazla ihtiyaç du- yulmuyordu. Bozkır coğrafyasında yaşayan Türklerde at besleme kültürü doğmuştu. Türk kültür çevresinde herkes asker durumundaydı. Küçük yaştan itibaren silah kullanımı öğreniliyordu. Bu çevrede askerlik geçici değil, daimî idi. Bu da yaşadıkları bölgenin coğrafi şartları dolayısıyla hayatlarını sürdürebilmek için kadın erkek çalışmak zorunda kalmalarından ileri geliyordu. Böyle bir çevrede ata binmeyi, ok atmayı öğrenmeleri yanında günlük hayatta devamlı çalışıyor olmala- rı bütün fertleri dayanıklı, cesur ve zinde kılıyor; onların, kendilerine olan güvenlerini arttırıyordu. Çünkü bozkır çevresinde günlük hayatla askerî hayat arasında bir fark bulunmuyordu. Geleceğin savaşçısı daha çocuk yaşında talimlere başlıyor, koyun sırtında biniciliği deniyor, manevra kabiliyetini engellemeyen ok ve yay kullanıyordu. Türkler, hayvanını hızla sürdüğü hâlde öne ve arkaya, sağa ve sola, yukarıya ve aşağıya ok atabiliyordu. Onların; ikisi yüzünde, ikisi kafasının arkasında olmak üzere âdeta dört gözü vardı. Türk, atını kendisi yetiştirir; tay iken kendisi terbiye ederdi. Atının adını söylerse atı onu takip eder, koşarsa atı arkasından koşardı. Onun, atı üzerinde geçen günleri oturarak geçirdiği günlerden daha çoktu. Bu metinden hareketle Türk ordusunun dört özelliğini yazınız.

Çözüm (önizleme)

Anla: Soru, verilen parçadan hareketle bozkırdaki Türk ordusunun DÖRT özelliğini metne dayanarak yazmamızı istiyor (görselin altındaki yönerge: 'Bu metinden har …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 2

Soru: 3. İslamiyet öncesi dönemde İç Asya’da yaşayan Türk topluluklarının sosyal ve ekonomik yapısı konargöçer hayat tarzı etrafında şekillenmişti. Bu durumun başlıca nedeni Türklerin yaşadığı bozkır coğrafyasının şartla- rıydı. Türklerin ana yurdu olan İç Asya büyük ölçüde bozkırlarla kaplıydı. Bozkırlar kimi yerlerde ıssız çöllere dönüşürdü. Orta Asya’da kışlar çok soğuk ve kar fırtınalı, yazlar ise sıcak ve kurak geçerdi. Bozkırın tarıma imkân vermeyen toprakları üzerinde yaşayan Türkler için en uygun ekonomik faaliyet hayvancılık idi. Yerleşik bir evi, ekecek toprağı olmayan Türkler iklim şartlarının yıl içindeki değişimini dikkate alarak sürüleriyle birlikte

Çözüm (önizleme)

Anla: Parça, İslamiyet öncesi İç Asya Türklerinin sosyal-ekonomik yapısının neden konargöçer hayat tarzı etrafında şekillendiğini anlatıyor. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 3

Soru: 4. Hunlardan itibaren devlet yönetiminde kolaylık sağlamak amacıyla ülke idaresi, doğu ve batı olmak üzere iki- ye ayrılmıştır. İkili teşkilatlanma denilen bu sistemde, daima bir tarafın hâkimiyet üstünlüğü tanınmıştır. Buna göre kağan, doğuda otururken batının yönetimini hükümdar ailesinden önde gelen bir kişiye, genelde karde- şine bırakmıştır. Batıdaki yabgu unvanlı yönetici, doğudaki kağana bağlı olarak töre hükümlerini yürütmüştür. Örneğin Mukan Kağan bütün Kök Türk Devleti’nin hükümdarı olmakla beraber daha çok devletin doğu kısmıy- la ilgilenmiştir. Batı kısmını ise devletin kuruluşundan itibaren İstemi Yabgu idare etmiştir. Bu parçadan hareketle, ilk Türk devletlerinde ikili teşkilatlanmanın ortaya çıkışında coğrafyanın etki- si hakkında ne söylenebilir? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

Anla: Yönerge (görselden): 'Bu parçadan hareketle, ilk Türk devletlerinde ikili teşkilatlanmanın ortaya çıkışında coğrafyanın etkisi hakkında ne söylenebilir? …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 4

Soru: 5. Avrupa Hun Devleti hükümdarı Attila, 447 yılında Doğu Roma’nın, barış şartlarına uymaması üzerine II. Balkan Seferi’ne çıkmış ve Doğu Roma’yla Anatolios Antlaşması’nı imzalamıştır. Bu antlaşmaya göre Bizans, • Hunlara ödediği vergiyi üç katına çıkaracaktır. • Hunlara savaş tazminatı ödeyecektir. • Asker bulundurabileceği alanları sınırlandırmayı kabul edecektir. • Hun ülkesinden kendi tarafına kaçanları bir daha kabul etmeyecektir. Anatolios Antlaşması maddelerine göre Avrupa Hun Devleti hangi alanlarda Bizans’a karşı üstünlük sağlamıştır? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

Anla: Anatolios Antlaşması maddelerine göre Avrupa Hun Devleti'nin (Attila) Bizans'a karşı hangi ALANLARDA üstünlük sağladığını yazacağız. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 5

Soru: 6. Hz. Ebu Bekir Dönemi’nde Kur’an-ı Kerim’in kitap hâline getirilmesinin temel sebebini yazınız.

Çözüm (önizleme)

Anla: Hz. Ebu Bekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim'in kitap (Mushaf) hâline getirilmesinin TEMEL sebebini yazacağız. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 6

Soru: 1. İslamiyet’in doğduğu yıllarda Arap Yarımadası’nda genel olarak bedevilik ve hadarilik şeklinde iki tür yaşam tarzı vardı. Bedevilik (Göçebelik) Hadarilik (Şehirlilik) Arabistan’daki çöl ve vahalarda görülen, Arabistan’da görülen yerleşik yaşam tar- konar-göçer yaşam tarzıdır. Çadırlarda zıdır. Köy, kasaba ve şehirlerde yaşayan yaşayan bedevilerin hayatlarında deve- hadariler, kendilerine mahsus mahalleler- ler çok önemli bir yere sahipti. Bazen de, kerpiçten veya taştan yapılmış evler- yağmacılık hareketleri görülse de be- de otururlardı. Geçim kaynakları ise tarım devilikte temel geçim kaynağı avcılık ve ve ticaretti. Kabile anlayışı ile kümelen- takasa dayalı ticaretti. Kabileler hâlinde miş olmalarına karşın Hadarilerin yöne- yaşayan bedeviler, Arapçayı en duru ve tim tarzları bedevilerinkinden farklıydı. doğru şekilde konuşurlardı. Bu nedenle Örneğin onlarda kabile, bir reis tarafın- şehirliler, doğru Arapçayı öğrenmeleri dan değil meclis eliyle yönetilir; önemli için çocuklarını bedevi ailelerin yanına kararlar oy çokluğu ile alınırdı. gönderirdi. Bu bilgilerden hareketle bedevilik ve hadarilik yaşam tarzlarının benzer yönlerini yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: İslamiyet öncesi Arap Yarımadası'ndaki iki yaşam tarzı (bedevilik/göçebelik ve hadarilik/şehirlilik) tanımlanıyor. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 7

Soru: 2. Mekkeliler İslamiyet’in Şam ticaret yolu üzerinde bulunan Medine’de yayılmasından endişe duyuyorlardı. Bu nedenle Hz. Muhammed’i öldürerek İslamiyet’i kesin olarak ortadan kaldırmayı planladılar. Mekke’deki duru- mun giderek kötüleştiğini gören Hz. Muhammed, Medineli Müslümanların Akabe Biatları sırasında verdikleri söze güvenerek Mekkeli Müslümanların Medine’ye hicret (göç) edebileceklerini bildirdi. Bunun üzerine ilk Müslümanlar gruplar hâlinde Medine’ye doğru yola çıktı (622). Son olarak Hz. Muhammed yakın arkadaşı Hz. Ebu Bekir ile birlikte Mekke’den ayrılarak Medine’ye hicret etti. Buna göre Hz. Muhammed ve Müslümanları hicrete yönelten sebepler nelerdir?

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: Metin, Mekkelilerin baskısını ve Hicret'i (622) anlatıyor. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 8

Soru: 3. Emeviler Dönemi’ndeki mevali politikasının Abbasiler Dönemi’nde nasıl bir değişim yaşadığını yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: Soru doğrudan bilgi istiyor: Emeviler'deki mevali (Arap olmayan Müslümanlar) politikasının Abbasiler Dönemi'nde nasıl değiştiği. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 9

Soru: 4. Emevi ve Abbasi Devletlerinin Arap olmayanlara yönelik politikalarının Türkler üzerinde nasıl bir etkisi olmuştur? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: Soru bilgi istiyor: Emevi ve Abbasi devletlerinin Arap olmayanlara yönelik politikalarının Türkler üzerindeki etkisi. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 10

Soru: 5. Aşağıda farklı devletlerin İbn-i Sina’ya dair bastırdıkları pul örnekleri verilmiştir. TÜRKİYE 1980 FRANSA 2005 İRAN 1992 POLONYA KUVEYT 1969 MACARİSTAN 1987 LİBYA 1980 MALİ 1980 İTALYA 2003 KATAR SURİYE 1965, HİPOKRAT VE İBN-İ SİNA Bu devletlerin İbn-i Sina’ya dair pul bastırmış olmalarının nedeni nedir? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: Görselde farklı ülkelerin (Türkiye, Fransa, İran, Polonya, Kuveyt, Macaristan, Libya, Mali, İtalya, Katar, Suriye) İbn-i Sina için pul bastığı gösteriliyor. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 11

Soru: 6. İslamiyet Öncesi Türk İnancı: • Gök Tanrı’ya inanılıyordu. • Türk töresinde hırsızlık, yalancılık, adaletsizlik yasaklanmıştı. • Ahiret inancı içinde iyi insanların ödüllendirildiği uçmağ (cennet), kötülerin ise cezalandırıldığı tamu (cehennem) isimli yer inanışı vardı. • Temizliğe önem veriliyordu. • Farklı inançlara hoşgörülü bir bakış söz konusuydu. • Din adamlarının herhangi bir üstünlüğü bulunmuyordu. • Türklerde cihan adaletini sağlama yani yeni yerler fethetme anlayışı vardı. İslam İnancı: • Tek Allah inancı vardır. • İslam ahlak anlayışında hırsızlık, yalancılık ve adaletsizlik günah sayılır. • Ahiret inancı vardır. Ölümden sonra iyi, güzel ahlaklı insanların cennete; kötü ahlaklıların cehenneme gideceğine inanılır. • Temizlik imandandır, ilkesi vardır. • İslamiyet hoşgörü dinidir. • Din adamlarına ayrıcalık tanıyan ruhban sınıfı yoktur. • Gaza ve cihat anlayışı vardır. Verilen bilgilerden hareketle Türklerin İslamiyet’i benimseme sebepleri hakkında ne söylenebilir? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: İslamiyet öncesi Türk inancı ile İslam inancının maddeleri karşılaştırmalı veriliyor. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 12

Soru: 2. İslamiyet öncesi dönemde İç Asya’da yaşayan Türk topluluklarının sosyal ve ekonomik yapısı konargöçer hayat tarzı etrafında şekillenmişti. Bu durumun başlıca nedeni Türklerin yaşadığı bozkır coğrafyasının şartla- rıydı. Türklerin ana yurdu olan İç Asya büyük ölçüde bozkırlarla kaplıydı. Bozkırlar kimi yerlerde ıssız çöllere dönüşürdü. Orta Asya’da kışlar çok soğuk ve kar fırtınalı, yazlar ise sıcak ve kurak geçerdi. Bozkırın tarıma imkân vermeyen toprakları üzerinde yaşayan Türkler için en uygun ekonomik faaliyet hayvancılık idi. Yerleşik bir evi, ekecek toprağı olmayan Türkler iklim şartlarının yıl içindeki değişimini dikkate alarak sürüleriyle birlikte

Çözüm (önizleme)

Anla: Bu parça, İç Asya Türklerinin konargöçer yaşamının nedenini bozkır coğrafyasına bağlıyor. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 13

Soru: 3. Hunlardan itibaren devlet yönetiminde kolaylık sağlamak amacıyla ülke idaresi, doğu ve batı olmak üzere iki- ye ayrılmıştır. İkili teşkilatlanma denilen bu sistemde, daima bir tarafın hâkimiyet üstünlüğü tanınmıştır. Buna göre kağan, doğuda otururken batının yönetimini hükümdar ailesinden önde gelen bir kişiye, genelde karde- şine bırakmıştır. Batıdaki yabgu unvanlı yönetici, doğudaki kağana bağlı olarak töre hükümlerini yürütmüştür. Örneğin Mukan Kağan bütün Kök Türk Devleti’nin hükümdarı olmakla beraber daha çok devletin doğu kısmıy- la ilgilenmiştir. Batı kısmını ise devletin kuruluşundan itibaren İstemi Yabgu idare etmiştir. Bu parçadan hareketle, ilk Türk devletlerinde ikili teşkilatlanmanın ortaya çıkışında coğrafyanın etki- si hakkında ne söylenebilir? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

Anla: Yönerge (görselden): 'Bu parçadan hareketle, ilk Türk devletlerinde ikili teşkilatlanmanın ortaya çıkışında coğrafyanın etkisi hakkında ne söylenebilir?' …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 14

Soru: 4. Aşağıda Avrupa’nın Kavimler Göçü’nden önce ve sonraki siyasi haritası verilmiştir. Harita 1: Kavimler Göçü’nden Önce Avrupa Finler Finler Baltlar Slavlar Saksonlar Baltlar Slavlar Fr F a r R n S a k a R n O l k k a O M s A l r a la o M m A A r n l a a n m A l l a a a İ r n r l M a İ r M P Va A P V n a A R d n R a A d l A l a T A a K l O r l T D a E O r N R İZ R LU LU V Ğ i V Ğ z U T i iO u g z Un T is a O o u g n t t s a or l t o a t r lg r o ao g rt o K la A t K R l r a A A R D r A E D N E İZ NİZ Al A a l n a l n F a ırat l r a Di r cle H H U H U A N ZA H R A N L D ZA E R N A İ L D Z E İ N A R İZİ R A G R Ö A G A L R L Ö Ü A L L Ü 0 550 km Hunların Berberiler AKDENİZ Nil Fırat Dicle hareket yönü 0 550 km Hunların hareket yönü Berberiler Nil Harita 2: Kavimler Göçü’nden Sonra Avrupa Baltlar Slavlar Baltlar Slavlar Franklar AVRUPA HUN DEVLETİ Atlas Franklar Okyanusu AVRUPA HUN DEVLETİ VİZİGOT A O t k la y s an S K u Ü R S K su A E Ü R V L A E L V LK V I L İ R Ğ K Z IA B R I Ğ İ L e A G IL r L O b I L Ğ T e I r I Ğ il I e B İ r M B İ A M P T A A P I T A R I V K R A R R A R O N A T A O M L D O T L M A A O I R L Ğ A R L I U LU Ğ Ğ U A U kd D İ e M n D İ O i M z P O Ğ A P TĞu U A R n T a u U R n A R a T A R O O T O M O R M A R L KA U L a K r U Ğ a a r d Ğ a U e d n U e iz niz Fırat Dicle H azar H D a e za n r iz D i enizi Ara A l r G al ö G lü ölü VANDAL 0 550 km Berberiler KRALLIĞI Akdeniz Nil Fırat Dicle 0 550 km Verilen haritalar karşılaştırıldığında KaviNilmler Göçü sonrasında Avrupa siyasi haritasında yaşanan değişiklikler hakkında ne söylenebilir? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

Anla: İki harita verilmiş — Harita 1: Kavimler Göçü'nden ÖNCE Avrupa, Harita 2: Kavimler Göçü'nden SONRA Avrupa. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 15

Soru: 1. Müslümanlar Bedir Savaşı’nda esir aldıkları Mekkelilerin bir bölümünü fidye ile serbest bıraktılar. Okuma yazma bilenleri ise Müslümanlara okuma yazma öğretmeleri karşılığında özgürlüklerine kavuşturdular. Diğer yandan ganimetlerin beşte birini devlet hazinesine bırakırken beşte dördünü savaşa katılanlar arasın- da paylaştırdılar. Böylece İslam devletlerinde kural hâline gelecek bir uygulamayı başlattılar. Buna göre Bedir Savaşı ile ilgili hangi çıkarımlarda bulunulabilir? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: Bedir Savaşı sonrası esirlere yapılan uygulamalar (fidye, okuma-yazma öğretme karşılığı serbest bırakma, ganimetin 1/5 hazineye-4/5 gazilere) veriliyor. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 16

Soru: 2. Emeviler Dönemi’ndeki mevali politikasının Abbasiler Dönemi’nde nasıl bir değişim yaşadığını yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: (ar6ea8ac10cd ile aynı.) Soru: Emeviler'deki mevali politikasının Abbasiler Dönemi'nde nasıl değiştiği. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 17

Soru: 3. Emevi ve Abbasi Devletlerinin Arap olmayanlara yönelik politikalarının Türkler üzerinde nasıl bir etkisi olmuştur? Yazınız.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: (ar765f7e53bb ile aynı.) Soru: Emevi ve Abbasi devletlerinin Arap olmayanlara yönelik politikalarının Türkler üzerindeki etkisi. …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Soru 18

Soru: 4. Bir İngiliz tarihçi VIII ve XII. yüzyıllarda İslam coğrafyasında görülen bilimsel faaliyetlerin medeniyete katkısı ile ilgili görüşlerini şu şekilde ifade etmiştir: “İlim ve riyaziye alanlarında Müslümanların rolünü inceden in- ceye belirtmek çok uzun sürer. Bu alanda Müslümanların ileri sürdüğü en önemli ve en esaslı fikir, ilmin din ile bağdaşabileceği fikridir. Bütün cebir ilmini Müslümanlara borçluyuz. Müslümanlar geometri ve trigono- metri alanlarında eski Yunan bilgisine çok şey katmışlardır. Aynı şeyi astronomi, coğrafya, zooloji, botanik, madencilik ve kimya ilimleri için de söyleyebiliriz. İslam tıp âlimleri, eski Yunan metot ve teorilerini Batı’ya tanıtmışlar, bunun yanı sıra kendi ilave ve yeniliklerini de göstererek Batı’nın tıp alanında hızla ilerlemesini sağlamışlardır. Müslümanlar hastalıkların tasnifini ve teşhis edilmesini öğretmişlerdir. Batılıların aşı yapmayı da İslam topraklarında, Türkiye’de öğrendiklerini burada belirtmek yerinde olur.” Verilen bilgilerden yola çıkarak İslam medeniyetindeki bilimsel gelişmelerin Batı’ya etkisini değer- lendiriniz.

Çözüm (önizleme)

1) Soruyu Anla: Bir İngiliz tarihçinin, VIII-XII. yüzyıllarda Müslümanların cebir, geometri, trigonometri, astronomi, tıp, kimya gibi alanlardaki katkılarını ve …

🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç

Tüm sınıf ve dersler → MEB Yazılı