10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2023-2024 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Çözümleri
Aşağıda 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersi 2023-2024 1. Dönem 1. Yazılı için gerçek MEB ortak yazılı sorularının adım adım çözümleri yer alır. Toplam 15 soru. Her çözüm; soruyu anlama, plan, uygulama ve "bu tip nasıl çözülür" bölümleriyle hazırlanmıştır.
Bu yazılıyı uygulamada çöz →Sorular ve Çözümleri
Soru 1 — Konuşma Becerisi ve İletişim Yeterlilikleri (MEB 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı)
Soru: Yani şunu soruyor: 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde konuşma becerisiyle ilgili kazanımlar nelerdir ve her kazanım hangi alt öğeleri içermektedir?
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Kazanımları 4 gruba ayır — (A) Planlama (C.1.2, C.1.3, C.1.4), (B) Hazırlık (C.1.5, C.1.6, C.1.7, C.1.8), (C) Uygulama/Performans (C.1.9, C.1.10, C.1.11 …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 2 — Türk edebiyatının dönemlere ayrılması ve dönemleme ölçütleri
Soru: Yani şunu soruyor: Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasında kullanılan ölçütlerden üçünü yaz. TÜR: Bilgi/kavram sorusu (edebiyat tarihi).
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Ölçüt 1 — Kültür çevresi / medeniyet dairesi: Türk edebiyatı İslam öncesi (Sözlü Dönem), İslam medeniyeti etkisindeki dönem ve Batı medeniyeti etkisind …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 3 — MEB 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Müfredat — Öyküleyici Metinler Kazanımları (Okuma, Yazma, Sözlü İletişim)
Soru: Yani şunu soruyor: 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde öyküleyici (anlatmaya bağlı) edebî metinleri (masal, fabl, destan, mesnevi, hikâye, roman vb.) analiz ederken hangi kazanımlar ve beceriler geliştirilmesi gerektiğini, öğrencilerin metni nasıl okuması, çözümlemesi, yorumlaması ve yazma ile sözlü iletişim alanlarında neler yapması gerektiğini tanımlayan resmi müfredat standardını anlamak istiyorsunuz.
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Doküman ana bölümlerini tanı — Okuma (A), Yazma (B), Sözlü İletişim (C) olmak üzere üç iletişim alanı bulunur. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 4 — Alfabeler; Türk yazı tarihi; üretici yazma / paragraf oluşturma
Soru: Yani şunu soruyor: 'Alfabeler' konulu bir paragraf yaz; yazım ve noktalama kurallarına uygunluk değerlendirmeye dahil edilecek. TÜR: Üretici yazma / paragraf oluşturma.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Konu cümlesi: Alfabe, bir dilin seslerini simgeleyen işaretler topluluğudur ve uygarlıkların kültürel mirasını gelecek kuşaklara taşımanın en temel aracıdır. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 5 — Türkçenin Tarihî Gelişimi, Yazının Evrim Süreci, Alfabeler, Müfredat Kazanımları
Soru: Yani şunu soruyor: 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı müfredatında, Türkçenin tarihî gelişimi, yazının evrim süreci, Türklerin kullandığı alfabeler (Kök Türk, Uygur, Arap, Kiril, Latin) ve bu konuyla ilgili okuma, yazma, sözlü iletişim etkinlikleri hangi kazanımlar çerçevesinde yapılmalı?
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Müfredat maddesi tanı → Bu, 10. sınıf Giriş Ünitesi (Türkçenin Tarihî Gelişimi) konusudur. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 6 — Halk hikayesi; konu belirleme; sözlü edebiyat (Kerem ile Aslı hikayesi bağlamı)
Soru: Yani şunu soruyor: Halk hikayesinden alınan parçada (Kerem ile Sofu'nun Sultan Dağı'nı aşmaya çalışması) parçanın konusunu yaz. TÜR: Metin anlama / konu belirleme.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Metni özetle: Kerem ve Sofu, Sultan Dağı'nı aşmaya çalışırken sis ve boranın bastırması sonucu yollarını kaybetmişlerdir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 7 — Anlatıcı ve bakış açısı; bakış açısının metindeki işlevi
Soru: Yani şunu soruyor: (1) Kızılelma parçasının anlatıcısını ve bakış açısını yaz; (2) Bu bakış açısının parçadaki İŞLEVİNİ açıkla. (Tür: Anlatıcı/bakış açısı + işlev analizi — iki bileşenli açık uçlu soru)
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Anlatıcı ve bakış açısını belirle (önceki soruyla aynı mantık): Anlatıcı = İlahi anlatıcı; Bakış açısı = İlahi bakış açısı. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 8 — Millî Edebiyat Dönemi Hikâyesi, Okuma Kazanımları (Metni Anlama-Çözümleme), Dil Bilgisi (Fiilimsileri Tanıma-İşlev), Yazma (Hikâye Yazma), Sözlü İletişim (Film-Metin Karşılaştırması)
Soru: Yani şunu soruyor: 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı müfredatında Millî Edebiyat Dönemi hikâyelerinin öğretim hedefleri, kazanımları ve sınav yapısı nedir? Öğrencilerden bu dönem hikâyelerini analiz ederken hangi becerileri kazanması bekleniyor?
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Öğrenci Millî Edebiyat Dönemi hikâyesini okur ve metinde geçen kelime-kelime gruplarının anlamını tespit eder (A.2.1) Adım 2: Metnin türünün ortaya çıkı …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 9 — Fiilimsiler (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil)
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen parçadan (kaşağı metni) isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil türlerine birer örnek bul ve yaz. (Tür: Fiilimsi tanıma ve örnekleme sorusu)
Çözüm (önizleme)
Adım 1: İSİM-FİİL ara — '-mak/-mek' ya da '-ma/-me' eki taşıyan, cümlede isim gibi kullanılan kelime: 'köreltmek' (körelt+mek): 'Biraz köreltmek için...' → '-me …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 10 — Fiilimsi Türleri (Ortaçı, Ulaç, İsim-fiil)
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen metindeki altı çizili fiilimsilerin (ağarırken ve çıkmasını) türlerini belirle. Hangi fiilimsi kategorisine giriyor her biri?
Çözüm (önizleme)
Adım 1: 'ağarırken' sözcüğünü incele. Kökü 'ağar-' (fiil). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 11 — Türk edebiyatının ana dönemleri
Soru: Yani şunu soruyor: Türk edebiyatının ana dönemlerini yaz. TÜR: Bilgi/listeleme sorusu (edebiyat tarihi).
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Ana Dönem 1: İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı (Sözlü Edebiyat + İlk Yazılı Eserler dönemi). …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 12 — Dede Korkut Hikayeleri; konu belirleme; sözlü edebiyat / İslamiyet öncesi geçiş dönemi
Soru: Yani şunu soruyor: Dede Korkut Hikayelerinden alınan parçada (Bay Büre ve Bay Bican Beylerin düğünü) parçanın konusunu yaz. TÜR: Metin anlama / konu belirleme.
Çözüm (önizleme)
Adım 1 — Metni özetle: Bay Büre ve Bay Bican Beylerin düzenledikleri büyük toy (şölen/düğün) ve bu şölende Oğuz boylarının bir araya gelerek kırk gün kırk gece …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 13 — Anlatıcı ve bakış açısı türleri (roman/hikâye)
Soru: Yani şunu soruyor: Verilen Kızılelma romanından alınan parçanın ANLATICISI kim/ne türdür ve BAKIŞ AÇISI nedir? (Tür: Anlatıcı ve bakış açısı belirleme sorusu)
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Anlatıcının kişi zamirine bak — 'ferahladı', 'düşünmeye başladı' → 3. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 14 — Tanzimat dönemi edebiyatı; Divan edebiyatı; eser-yazar ilişkisi
Soru: Yani şunu soruyor: 'Leyla vü Mecnun' ve 'Letaif-i Rivâyât' adlı eserlerin yazarlarını yaz. (Tür: Eser-yazar eşleştirme, bilgi sorusu)
Çözüm (önizleme)
Adım 1: Leyla vü Mecnun — Türk edebiyatında bu isimle bilinen en meşhur mesnevi Fuzulî'ye aittir (16. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 15 — Millî Edebiyat dönemi; Ömer Seyfettin; Yeni Lisan hareketi
Soru: Yani şunu soruyor: Ant, Falaka, İlk Namaz, Kaşağı adlı eserleri yazan ve Türk tarihinin millî değerlerini hikâyeleştiren, 'Yeni Lisan' makalesiyle tanınan yazar kimdir? (Tür: Yazar kimliği/bilgi sorusu)
Çözüm (önizleme)
Adım 1: 'Yeni Lisan' makalesini ara — Bu makale Millî Edebiyat hareketinin temel metni olup Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntem tarafından kaleme alınmıştır; Öme …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Tüm sınıf ve dersler → MEB Yazılı