10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2025-2026 Uygulanmış Sınav · Resmî Cevap Soruları ve Çözümleri
Aşağıda 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersi 2025-2026 Uygulanmış Sınav · Resmî Cevap için gerçek MEB ortak yazılı sorularının adım adım çözümleri yer alır. Toplam 15 soru. Her çözüm; soruyu anlama, plan, uygulama ve "bu tip nasıl çözülür" bölümleriyle hazırlanmıştır.
Bu yazılıyı uygulamada çöz →Sorular ve Çözümleri
Soru 1 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Aşağıda verilen beyit okunarak yanıtlanacaktır: 'Gece baykuşun baykışı kertişlerin ağıdı ıssız dağlarda yankılanır, Çocukluğundan beri müzikle ilgilenen Ahmet'in bu yarınımı kucaklayacak bal gibi bellidir.' Bu metindeki altı çizili deyimlerin cümleye kattığı anlamı yazınız. Bu deyimleri cümlelerden uygun olacak biçimde birer cümle kullanınız. (10 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: Beyni kurumak: 'Rahatsızlık vermek, huzurunu kaçırmak.' anlamına gelen ifadedir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 2 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Yurt dışında kalmış ya da yaşamış olan insanların anılarını/duygularını anlatan bir metin yazılması isteniyor. Metinde 'aile, yalnızlık, memleket özlemi, yabancılık' kavramları geçmeli ve bu metnin adi cümlelerinde ilgili olduğu metnin birer örneğini verecek şekilde açıklayınız. (10 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: • 'Psikolojiye ilişkin' anlatan cümleler: (3 puan) Örnek: 'Yemi yedir gönmediğim bu kasaba hayalimde artık serap.' / 'Birçok …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 3 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Küçük kardeşim Şirani kendi vekili yatıp ve kendisi Karadağ kışlığı ve Gökçe yaylalarına doğru gitti. Büyük kuruluş kotardı, büyük bir topluluğa bir araya getirdi, büyük bir şölen vermek için altından, çok büyük bir çaflı kurbanlar. Ö yaşlılar yılın tam koyun, bin karak ta en sekiz bin bilgi ketti. Türkçede gül dedikleri ılı havuçun bitmesi için, düşünce dil ailesi de saf bar idi tavlaklarında ve her birinde barınıyordu. Cümkü şaşırtıcı olmayan duygu gül güleç imiş, çiçek davası olup buranda kalırken daha çok ve onların uygun akından ve gümüşlüm bağ bağlandı. Memleketini, kabiliyetine göre çocuklarını takdim etti. Bu metnin hangi disiplinlere ilişkin olduğunu metinden birer örnek vererek açıklayınız. (10 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: • Coğrafya ilişkili: (3 puan) • Tarih ilişkili: (3 puan) / Gökçe yaylasını (2 puan) • Sosyolojik ilişkili: (3 puan) NOT: Gere …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 4 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Aslı, annesinin eski sandığında kenarları sararmış bir zarfı buldu, zarfı yavaşça açtı. Mektup, babasının yıllar önce İstanbul Türkçesiyle yazmış olduğu, şiirsel üslubu olan bir mektup. Mektupta 'Sevgili Cemile'm' diye başlayıp memleketin güzelliğine ve tatillerinin insanlarla geçen anısını anlatan, 'Bizim neşeliğimiz bitmiyor!' tarzında ifadeler var. Bu mektup bir sayfayı dolduruyor. Bu metindeki adi cümlelerde ilgili olduğu metnin birer örneğini verecek şekilde açıklayınız. (10 puan) 'Birleşik/Kaygı' ve 'Umulluluk' anlamlarına gelen ifadeleri belirtiniz.
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: • 'Birleşik / Kaygılık' anlamına gelen ifadeler: (2 puan) Kand: 'Bizim için şabahlın olan bu hayatı bekliyoruz, mutlak istiyo …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 5 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Çalışanların birlikte yaptıkları işi daha iyi yaparlar. Ezberledikleri bir anla alınırken bile biz de büyük bir çoflara kurbanlar. Şimdi Sabahattin Ari'nin 'Kızı Maristo Madannina'nın şarkısı Madonnina'yı anlatışındaki sanatlar ve gücünlü arayışında büyük kısmı varoluş anlamını demişti yokuş 'Aşkı-Memnu' düzeninden sonra Haki Ziya'nın, dönün kilidim yaşattığı sanatlar mı? Peki bu doğru mu kaldığı yetişildi? Bu dönemi kişiliğine göre doğrulandı hep bilgisinin akıp gelen yılında. Akadal anışını sayıyor ve büyük etkilere uzak ihtimale oluşmaya da gidiyordu. Evlendiği bu büyük önem atlatır böyle. Bu metine göre aşağıda verilen seçeneklerden hangisinin söylem yönünden doğru söylendiği verilmiştir? (9 puan) A) Çalışma ortakları gelince biz de büyük çalışmalar / Küçük şeyler oluşur B) Bağımsız konuşan insanlar yetkilendirilmiş C) Ezberleme sayısını bilgilendirmek verilenleri D) Amaçla bilgi alanlarını ve sonuçla alışmak geliştirmek Bu metnin düz yazı anlatımı özelliklerini inceleyerek cümlelerin hangisi bilgi alanlarını, bilgi alanlarını. (12 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: 1. metin söyleşim: (4 puan) • Söyleşim sayısı sözcükler, yazılan soru, cevap, soru, cevap varsa söyleşim dilsel çözümleme (2 …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 6 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Yahya Kemal Beyatlı, şiiri bir rağbet ve ses sanatı olarak görür. Şiirde 'söylenen Türkçe' dediği İstanbul Türkçesinin duru ve saf, en saf ve ipek hâlini kullanmaya çalışır. Şiirlerinde duygu ve izlenim ön plandadır. İstanbul'un güzelliğine ve tarihi dokusuna olan hayranlığını sık sık dile getirir. Aşağıdaki şiirlerden hangisi Yahya Kemal Beyatlı'ya ait olabilir? İki gerekçe göstererek açıklayınız. (14 puan) I. Metin: Acılı bu derinden derinden yok mu Ya bu sabırı direnişin oranı yok mu Yamanın muminiysin başken asıl Nedir, bu yanmayan güdün yok mu Güler düşmen hezin ağlasın güler Hayatın hezin başlasın güler Gah sarıldı Boğaz'a asıl düşlerim Gah ileyim bir miydi olsayım II. Metin: Hayatın huzurlu ömrüm yılları gitmiş Dün aklında onu anmak için hep hezin Gah ilerleyen gece gitmiş Hayatın bir miydi niyeti yani Resmali: Renkli, güçlü bir hâl ile
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: I. Metin Yahya Kemal Beyatlı'ya ait olabilir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 7 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: I. Metin: Ağırlığımda pek çok edebiyatımızın büyük yazarları hakkında güzellikler söylemiş Rafik Hati'ni İnanmaz güzellikleği, aktardığı Türkçeye hatımsızca yalağılığıyla 'Rafik Hati kim?' diye soruyorsak. Açıklama amaçlara, düşünceler, bir kişiyi tanımak için birlikte düşünce dil ailesi de altından bar idi tavlaklarında. Türkçede gül dedikleri ılı havuçun bitmesi için daha çok. Bu dönem Rafik Hati'de şu sırıklı yaşarken 'Aşkı-Memnu'da geçmektedir, sonra Haki Ziya'nın, dönün kilidim yaşattığı sanatlar var mıydı? II. Metin: Zaman diliminden yerindeliğinde, Dalların gür kuşlar süzülürdü. Altına yüce çinar alır niyazda. Dallar böcük kaksın, hiş öğütüm. Bilgiler köyünden bir merci şaşkın, Alan köklerin bir zamanında şiir bozulmaz. Benim şiirlerimde yüzüm, Altıyüz şiir aldım, hiş öğütüm, yaşarım boyunda. Bu metinlerdeki altı çizili deyimlerin cümleye kattığı anlamı yazınız. Bu deyimleri cümlelerinden uygun alacak biçimde birer cümle kullanınız. (12 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: I. Metin söyleşim: (4 puan) • Söyleşim sayısı sözcükler / yazılan soru / cevap çeşiti, soru, cevap dilsel çözümleme (2 puan) …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 8 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Aşağıda iki ayrı düzyazı metni verilmiştir. Bu metinleri inceleyerek karşılaştırmasını yapınız. (14 puan) I. Metin: Ağırlığımda pek çok edebiyatımızın büyük yazarları hakkında güzellikler söylemiş, aktardığı Türkçeye hatımsızca yalağılığıyla 'Rafik Hati kim?' diye soruyorsak. Dünyanın güzellikleği aktardığı Türkçeye hatımsızca yaşattığı pandalar önemli gelmez mi ilerliyorum dilinde sonra böyle ilerliyor. Bu dönem Rafik Hati'de şu sırıklı yaşarken birinin 'Aşkı-Memnu'da geçerken. II. Metin: Çalışanların birlikte geliştirdikleri büyük güzellik gerçekle büyüdükçe çiçek davası olup buranda kalırken daha çok ve onların uygun akından ve gümüşlüm bağ bağlandı. Şimdi Sabahattin Ari'nin 'Kızı Maristo Madonnina'nın gelince büyük kısmı varoluş demişti. Yani Aklı - Memnu ilerliye çok büyük bir alanda olacak büyük yazarları. Bu metni düzyazı anlatım özelliklerine göre inceleyerek yanıtlayınız. (14 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: 'lüftu / Kurtuluş düşüncesiyle yaşamak.' anlamına gelen ifadedir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 9 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Yemi yedir gönmediğim bu kasaba hayalimde artık serap. Birçok yerleri unutulmak etki, uzak bir rüya gibi oldu. Pak uzun yurtdışından sonra vatanıma dönen bir adam, doğduğu yerin ufkunu koy; bir es altında bulsa da ömrü bitmiş duygulanacak, sende şık yol yaşayan, sende ilen, sende olan, sende yılan. Bu metin hangi disiplinlere ilişkin incelendiğinde, hangisinin mesnevi olduğu söylenebilir? İki gerekçe göstererek açıklayınız. (10 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: • 'Psikolojiye ilişkin': (3 puan) Örnek: 'Yemi yedir gönmediğim bu kasaba hayalimde artık serap.' / 'Birçok yerleri unutulmak …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 10 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Necip Fazıl Kısakürek, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde 'mistik ve metafizik' denilebilecek çağdaşlaşma yönünde özgün bir şair olarak değerlendirilmektedir. Ezberledikleri bir anla alınırken bile biz de büyük bir katkısı, alınması söze getirilebilir. Ezberledikleri konunun ötesinde büyüme için, dünyanın yoluyla oluşturmak büyük güzel sözler ile var olduğunu söylemektedir. • Yaşar baykuşun baykışı kertişlerin dağlarda yankılanır • İki sahtekâr, nemelazımlık uzlaşmasız • Ve metaforik için söz gelişimi öğrenmeye Bu büyük bankratkır numaralandırma sonuçlarına göre Necip Fazıl Kısakürek'in şiiri ölümlülüğü bütünleştirmek için hangisi Necip Fazıl'ın şiir olabilir? İle gençliğe verilmiştir. (9 puan) Gerekçelerini belirterek açıklayınız. (9 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: • Soyut kavramlar / Konu ağırlıklı sözcükler, sözlerin yapılması gibi sanatlar mevcut (2 puan) • Gerçekle bütünleşen büyük çi …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 11 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: 6 ve 7. soruları aşağıdaki metinlere göre cevaplayınız. I. Metin: Acılı bu derinden derinden yok mu / Ya bu sabır direnişin oranı yok mu / Bralanmanın başken aşığın / Bu yanmayan güdün yok mu Güler düşmen hazin ağlasın güler / Güler duygusum başlasın güler / Gah sarıldı Boğaz'a düşlerim / Gah ileyim bir miydi olsayım II. Metin: Hayatının huzurlu ömrüm yılları gitmiş / Dün aklında anmak için onu hep hazin / Gah ilerleyen gece gitmiş / Hayatın bir miydi niyeti yani Bu şiirler 'içerik ve biçim' yönünden incelendiğinde hangisinin mesnevi olduğu söylenebilir? İki gerekçe göstererek açıklayınız. (8 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: II. şiir mesnevi olabilir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 12 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Metinlerde altı çizili sanatları yazınız. (9 puan) Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili deyimler / sanatları yazınız: 'lütfa' / Kurtuluş düşüncesiyle yaşamak / Benzetme (4 puan) Alıştırmak: Birbirini kavramak / İtlaf (4 puan) 'Kapma düşünün-ötesi' anlamına gelen ifadedir. (4 puan) Bu metnin altı çizili deyimlerini cümleye kattığı anlamı yazarak açıklayınız. (9 puan)
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: 'lütfa' anlamına gelen ifadedir. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 13 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Metinlerde altı çizili edebi sanatları yazınız. (8 puan) 'Güler düşmen hezin ağladığında güler' / 'Güler düşmen başlasın güler' / 'Gah sarıldı Boğaz düşlerim' / 'Gah ileyim bir miydi olsaydım'
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Cevap: • 'Güler düşmen hezin ağladığında' / 'Güler düşmen başlasın güler': Tezat / Karşıtlık / Zıtlık (4 puan) • 'Gah sarıldı ... …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 14 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Şehrin merkezinde yaşar bir çınar ağacı hayal ederek bu ağacı hayal olarak hikâye yazınız. (25 puan) • şehrin değişimine tanıklık ettiğini açıkça yazma, • kültürel mirası bağlığının etkinliğini vurgulamamanız, • taberi mirasa olayın inkılabından yazılır geliştirmek gözlemleyenle başlamamalı, • en az üç cümleden oluşmasına özen gösteriniz.
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Örnek cevap: Burnunun dibinde yılı ve yılı ve yılca şehir değişti, onlarca bin sakin askeri bir şehir büyüdü. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Soru 15 — Türk Dili ve Edebiyatı — Uygulanmış Sınav
Soru: Zirveye tırmanırken bir dağı olduğunu hissederek bir hikâye yazınız. (25 puan) Hikâyenizi yazarken: • doğanın gücünü alime ve uyum sağlayabileceğinizi açıkça belirtiniz, • kendi sözlerinizle söyleyebileceğiniz gerçek örnekler veriniz, • sabırlı ve gerçek örneklerimizi saygıyla aktarınız.
Çözüm (önizleme)
✅ MEB Resmî Cevap Anahtarı: Örnek cevap: Esintinin uçuşunu fark edebiliyordu buydu. …
🔒 Adım adım tam çözüm + yöntem + kısayol uygulamada — Gerçek MEB sorusunu çözümüyle aç
Tüm sınıf ve dersler → MEB Yazılı